Filmnieuwsbrief 170
Vlaamse makers veroveren filmfestivals / Sundance in identiteitscrisis / Kristen Stewart redt historisch filmtheater
Filmfestivals en bioscopen met karakter zijn bij uitstek plekken om helemaal op te gaan in films. Maar deze plekken zijn zeker niet vanzelfsprekend. Bioscopen worden steeds meer grauwe blokkendozen en festivals zijn continu bezig om zichzelf te hervinden en te herpakken. Zo las ik in NRC een scherp stuk van Tristan Theirlynck over het IFFR dat nu zijn laatste weekend ingaat. Mooiste quote: “IFFR 2026 begon met een spijkerbed, maar lag uiteindelijk als een boxspring.”
In deze nieuwsbrief naast festivalnieuws ook fijne berichten uit Hollywood over betrokken filmmakers die cultureel bioscooperfgoed van de sloopkogel redden. Je wordt er spontaan vrolijk van in deze barre tijden.
Nieuwe Vlaamse golf verovert Europese filmfestivals
Op 12 februari start in Berlijn weer de Berlinale, onderdeel van de Big Five (Cannes, Venetië, Berlijn, Toronto en Sundance), ofwel de vijf grootste en meest invloedrijke filmfestivals ter wereld. Nederland speelt dit jaar in Berlijn een aardig woordje mee, met A Family van Mees Pijnenburg in de jeugdsectie Generation 14plus en Truly Naked van Muriel d’Ansembourg in het bijprogramma Perspectives. Maar het is toch echt België - en dan vooral Vlaanderen - dat Nederland voorbij streeft op het internationale filmpodium. En dat is niet voor het eerst.
Vlaanderen heeft dit jaar dan ook met één titel de Competitie van Berlijn weten te bereiken: Dust van Anke Blondé, een thriller over macht en moraal in de techwereld. Naast het hoofdprogramma is ook de Generation 14plus sectie afgedekt met de jeugdfilm Tegenwoordig heet iedereen Sorry van Frederike Migom, en in bijprogramma’s draaien nog Vlaamse films als Heysel 85 van Teodora Ana Mihai, Henry is a Girl Who Likes to Sleep van Marthe Peters, en JOY BOY van Collectif Faire-En actrice Violet Braeckman is een van de Shooting Stars, ofwel Europees aanstormend talent. 
En recent kreeg de Vlaamse wind nog wat extra wind in de rug: Pieter-Jan De Pue’s Mariinka opent in maart CPH:DOX, het meest prestigieuze documentairefilmfestival in Kopenhagen. Kortom: de Vlamingen flikken het weer, mede dankzij een sterk VAF (het Vlaams Audiovisueel Fonds). Even een studiereisje naar de zuiderburen boeken?
Heeft Sundance als filmfestival nog een toekomst?
Terwijl Berlijn gretig in de startblokken staat voor de 76ste editie, sluit het Amerikaanse Sundance, het filmfestival voor de onafhankelijke cinema, opnieuw een lastige editie af. Voor het laatste in Sundance, Utah, waar het in 1978 allemaal begon met oprichter Robert Redford. De verhuizing naar Boulder, Colorado volgend jaar zal hij niet meer meemaken, Redford overleed afgelopen zomer in Sundance.
In de Guardian las ik een scherpe analyse over de problemen van dit eens zo energieke festival. Streamers kopen er selectiever in en studio’s vermijden steeds meer risico’s. Zo won de film Josephine van Beth de Araujo zowel de jury- als publieksprijs, maar heeft nog altijd geen distributeur — een symbool van het Sundance-dilemma anno 2026. En ook de enorme polarisatie in de Amerikaanse samenleving drukt een enorm stempel op het festival, dat steeds vaker gebruikt wordt als podium voor politiek protest. De vraag is of een nieuwe festivalplek ook voor een nieuwe identiteit van Sundance gaat zorgen.
Kristen Stewart blaast historisch filmtheater nieuw leven in
In Los Angeles heeft actrice en filmmaker Kristen Stewart het historische Highland Theatre in Los Angeles gekocht en start een grondige restauratie van het vervallen honderdjarige theater dat in 2024 de deuren moest sluiten. “Zie het als tegengif voor de graaicultuur in Hollywood,” zo motiveerde ze haar aankoop fel in een interview. Haar missie voor het Highland Theatre: een plek waar bewoners, families én makers samenkomen, met diverse zalen en ruimte voor publieksevenementen.
De reddingsactie past in een bredere trend waarin filmmakers iconische bioscopen van de ondergang willen redden. Zo heropende Quentin Tarantino de Vista bioscoop en redde Jason Reitman de Village Cinema. Stewart wil met Highland vooral een sociale buurthub bouwen, en pas in de tweede plaats een plek voor cinefielen. In een artikel en video voor Architectural Digest krijg je in elk geval al een aardig inkijkje.